قرائت درست از اسلام

.....بعضيها جمود به خرج می‏دهند خيال‏ می‏كنند كه چون دين اسلام دين جامعی است ، پس بايد در جزئيات هم تكليف‏ معينی روشن كرده باشد . نه ، اينطور نيست . يك حساب ديگری در اسلام‏ است  اتفاقا جامعيت اسلام ايجاب می‏كند كه اساسا در بسياری از امور دستور نداشته باشد ، نه اينكه هيچ دستور نداشته باشد بلكه دستورش اين‏ است كه مردم آزاد باشند و به اصطلاح تكليفی در آن امور داشته باشند . از جمله حديثی است به اين مضمون : « ان الله يحب ان يؤخذ برخصه كما يحب‏ ان يؤخذ بعزائمه » خيلی مضمون عجيبی است ! خدا دوست دارد در مسائلی كه‏ مردم را آزاد گذاشته است ، مردم هم آزاد باشند . يعنی مسائل آزاد را آزاد تلقی بكنند ، از خود چيزی در نياورند . آنكه رخصت است را آزاد بدانند. اميرالمؤمنين می‏فرمايد : « ان الله حدد حدودا فلا تعتدوها و فرض‏ فرائض فلا تتركوها » يعنی خدا يك چيزهائی را واجب كرده است ، آنها را ترك نكنيد ، يك چيزهائی را هم ممنوع اعلام كرده است ، به آنهاتجاوز نكنيد « و سكت لكم عن اشياء و لم يدعها نسيانا فلا تتكلفوها » (حکمت105) خدا درباره بعضی از مسائل سكوت كرده است ، البته فراموش نكرده بلكه‏ خواسته است كه سكوت بكند و بندگانش در آن مسائل آزاد و مختار باشند در آنچه كه خدا مردم را آزاد گذاشته است شما ديگر تكليف معين نكنيد . پس آن موضوعی كه عرض كردم يك سلسله آداب و رسوم در ميان مردم هست‏ كه اگر آنها را انسان از طريق مثبت انجام بدهد ، نه جائی خراب می‏شود و نه جائی آباد ، و اگر ترك هم بكند همينطور ، مسائلی است كه خدا در آن‏ مسائل سكوت كرده است . بشر يك حالتی دارد كه هيچوقت از او جدا نمی‏شود و آن اين است كه علاقه‏ای به بعضی از تشريفات دارد . يك رازی است در اين مسائل . ديگر نبايد گفت حتما بايد اين كار را بكند .....

اسلام و مقتضيات زمان 1  صفحه291

متفکر شهيد استاد مرتضي مطهري